Itoobiya oo Baadhaysa in Ciidanka Sucuudigu Dilay Muhaajiriin Itoobiyaan ah

Addis Ababa (aftahannews):- Dowladda Itoobiya ayaa sheegtay in ay si degdeg ah u baadhi doonto Warbixin ay Hay’adda Human Rights Watch soo saartay oo lagu sheegay in Ciidanka ilaalada xudduudaha ee Sucuudigu ay Dil iyo tacaddiyo kale kula kaceen Muhaajiriin iyo magangelyo-doon Itoobiyaan ah oo doonayey in ay ka gudbaan xadka Yemen iyo Sacuudiga ay wadaagaan.

Muhaajiriinta badbaaday, ayaa oo ay Human Rights Watch la kulantay, ayey sheegtay inay baxay si murugo leh uga sheekeynayeen tacaddiy ay u geysteen ilaalada xuduudaha Sacuudiga. Haseyeeshee, dowladda Sucuudiga, ayaa beenisay eedaymahan. 

Itoobiya waxay ballanqaadday in ay si degdeg ah u baadhi doonto iyada oo la socota maamulka Sucuudiga ka dib markii warbixin ay shalay daabacday hay’adda u dooda xuquuqda aadanaha ee Human Rights Watch (HRW), daaha ka fayday eedeymo waaweyn oo la xiriira dilal loo geystay muhaajiriin Itoobiyaan ah iyo magan-galyo doon doonayay in ay ka gudbaan Yemen iyo Sacuudiga. xuduudka ay leeyihiin ciidamada ilaalada xuduudaha ee Sucuudiga.

Bayaan ay soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibedda Itoobiya shalay, ayaa lagu yidhi; “xilligan xasaasiga ah, waxaa aad loogula talinayaa in la xakameeyo si aan loo sameynin mala-awaal aan loo baahnayn illaa baadhitaanku ka dhammaanayo.”

Waxay Wasaaraddu intaas ku dartay in inkastoo masiibada nasiib-darrada ah, ay labada waddan isha ku hayeen ​​​​muddo dheer oo aad u wanaagsana xidhiidhkoodu, haddana loo baahan yahay baadhitaan xaqiiqda lagu ogaado.

Maamulka Sacuudiga, ayaa si adag uga horyimid eedeynta HRW oo ay ku tilmaantay kuwo aan sal iyo raad toona lahayn oo aan sal iyo raad toona lahayn. Sarkaal Sacuudiyaan ah, oo email kula xiriiray wakaaladda wararka ee Reuters, ayaa sidoo kale beeniyay sheegashada la midka ah ee saraakiisha Qaramada Midoobay 2022-kii ee ahaa in ilaalada xuduudaha ay si qorsheysan u dileen muhaajiriinta sanadkii hore.

Warbixinta Hay’adda Xuquuqda Aadamaha u doodda ee Human Rights Watch soo saartay, ayaa iftiimisay duruufaha halista ah ee ay la kulmaan Muhaajiriinta iyo Magan-galyo-doonka Itoobiyaanka ah ee ku dhiirrada inay ka gudbaan xadka Yemen iyo Sacuudiga.

Hay’adda, ayaa sheegtay in Ciidammada ilaalada xuduudaha Sacuudigu ay adeegsadeen xoog xad dhaaf ah, taasoo keentay dhimashada dad badan oo ay ku jiraan Haween iyo Carruur, kuwaas oo raadinaya nolol wanaagsan oo ay ka badbaadiyaan colaadaha iyo cadaadiska nololeed ee ka jira dalkooda.

Muhaajiriinta badbaaday qaarkood, ayay Human Rights Watch sheegtay inay u sheegeen, in markii ay u suurtagashay in ay ka gudbaan xadka, ay dhibanne u noqdeen weerarro qorsheysan oo loo adeegsaday madaafiic iyo hub kale.

Eedeymaha Warbixin, ayaa leh miisaan la taaban karo, waxaanay soo jiidatay indhaha caalamka.

Afhayeen u hadlay wasaaradda arrimaha dibedda ee Mareykanka, ayaa sheegay in walaaca warbixinta ay ka qabaan ay u gudbiyeen dowladda Sacuudiga, isla markaana ay ka dalbadeen inay baadhitaan dhab ah oo hufan ku sameeyso xogta ay warbixintu muujinayso.

Dalka Sucuudi Carabiya waxa ku nool illaa 750,000 oo muhaajiriin Itoobiyaan ah, kuwaas oo intooda badan raadinaya fursado dhaqaale oo horumarsan. Halka in badan oo kale dib loogu soo celiyey dalkooda.

Si kastaba ha ahaatee, halkii laga heli lahaa gabbood iyo badbaadada ay u baahan yihiin dadka nolol raadiska ah ee reer Itoobiya, ayaa taas beddelkeeda tiro aad u badan oo Dadkaas ka mid ah waxa ku dhaca weerarro naxariis darro ah, sida ay sheegtay Human Rights Watch.